De tijd dat het dialect in de ban gedaan werd als tegenhanger van “beschaafd Nederlands”, ligt ver achter ons. Streektalen en regionale accenten worden gekoesterd als “immaterieel erfgoed”, als levende monumenten. De revival vertaalt zich onder meer in het succes van dialectwoordenboeken, een tiendaagse Weik van ‘t Brussels en de onstuitbare opkomst van dialect bij de nieuwe kleinkunstgeneratie. Volgend weekend vindt de eerste aflevering plaats van de Dialectendag, waar vijftien dialectverenigingen aan deelnemen. In de aanloop naar deze studiedag in Lokeren vroegen we vijf notoire dialectsprekers wat hun affiniteit met streektaal is. Vandaag: Flip Kowlier.

- Zit dialect in uw genen?

 

“Ja, ik denk het wel. Dat is volgens mij iets typisch West-Vlaams. In West-Vlaanderen spreekt iedereen dialect. Vroeger op school, toen ik op het VTI zat, probeerden de leraars om tegen de leerlingen AN te spreken. Ze deden hun best, maar het lukte niet echt. Het was geforceerd en ze vielen allemaal terug op het dialect - behalve de leraar Nederlands misschien.”

 

“In de rest van Vlaanderen is dat anders volgens mij. Ik merk bijvoorbeeld dat in Gent, waar ik nu woon, veel minder dialect gesproken wordt op straat en onder jongeren.”

 

“In West-Vlaanderen worden veel verschillende dialecten gesproken. Er bestaat niet zoiets als West-Vlaams, maar de meeste West-Vlamingen zullen de verschillende West-Vlaamse dialecten wel begrijpen. Zelf spreek ik Izegems.”

 

- Wanneer spreekt u dialect?

 

“Thuis en ook met veel van mijn vrienden. Maar ik doe wel moeite om me verstaanbaar te maken als ik met niet-West-Vlamingen spreek, zoals nu. ( lacht ) Algemeen Nederlands spreken vind ik niet moeilijk, maar ik doe het niet graag. Het voelt onnatuurlijk aan.”

 

- Zou u een programma als “Man bijt hond” begrijpen zonder ondertitels?

 

“Ik begrijp de meeste Vlaamse dialecten. Ik denk dat ook dat typisch West-Vlaams is: wij begrijpen de meeste dialecten, maar de anderen begrijpen ons niet.”

 

“Met sommige dialecten in Limburg heb ik het af en toe moeilijk, maar ik denk dat dat meer te maken heeft met de leeftijd van de mensen die spreken dan met hun dialect. Als hier in Gent een oude man voor mij bij de slager staat, begrijp ik er meestal ook weinig van.”

 

“Het stoort me niet dat West-Vlamingen vrijwel altijd ondertiteld worden in programma’s als Man bijt hond . Toch vind ik die ondertitels soms overdreven. Als iemand goed Nederlands spreekt, is het nutteloos om er ondertitels bij te zetten.”

 

- Zou u het spijtig vinden mochten dialecten verloren gaan?

 

“Ik weet het niet, ik denk het niet. Taal evolueert en dialecten ook. Die evolutie proberen tegenhouden is onnozel. De overheid moet zich daar zeker niet mee bezighouden.”

 

- Waarom zingt u in het dialect?

 

“Omdat dat voor mij het natuurlijkst aanvoelt. Toen ik zestien was, heb ik geprobeerd om in het Engels te rappen in een hiphopgroepje. Maar ik kon niet verwoorden wat ik wilde zeggen. In het Engels verval je bovendien ook al snel in clichés. Dat is in je eigen taal - voor mij het dialect - veel minder het geval. Ik schrijf mijn teksten soms wel in het Nederlands, maar zingen doe ik in het dialect.”

 

- Hebt u het gevoel dat mensen nood hebben aan muziek in het dialect?

 

“‘Nood’ zou ik dat niet noemen. Maar ik voel wel veel appreciatie - en hopelijk is dat niet enkel omdat ik in het dialect zing, maar ook voor andere dingen.”

 

- Zou u uw kinderen dialect leren?

 

“Ik denk dat ze zowel dialect als algemeen Nederlands moeten kunnen verstaan en spreken. En of dat dialect is, dan wel West-Vlaams of iets anders, is mij om het even. Als ze hier in Gent op straat spelen met Gentenaars, Turken of Marokkanen en ze spreken samen hun eigen dialect, is dat voor mij geen enkel probleem. Je kan van je kinderen niet verlangen dat ze West-Vlaams spreken als je in Gent woont.”

 

- Wat is de mooiste uitdrukking in het dialect die u kent?

 

“Dat is moeilijk om zo onmiddellijk te zeggen. We zin ier in den aap gelogeerd vind ik wel leuk. Dat zeg je als je ergens met weinig middelen bediend wordt. Als je bijvoorbeeld ergens moet optreden en er is één micro en één versterker en geen kabels.”

 

Flip Kowlier is een rasechte West-Vlaming. Hij is afkomstig uit Izegem. Hij zingt bij ‘t Hof van Commerce, maar bracht ook al twee succesvolle soloalbums uit, “Ocharme ik” en “In de fik”, waarop hij in het Izegems zingt.