Een bijna Babylonische spraakverwarring heerste zaterdag in Lokeren tijdens de eerste Vlaamse Dialectendag. Vijftien dialectverenigingen verzamelden voor de eerste keer onder de vlag van hun nieuwe koepelvereniging Variaties. Na die kennismaking willen ze de koppen bij elkaar blijven steken om streektalen levend te houden.

 

Door Sofie Vanden Bossche

 

Veurnes, Leuvens, Genks, Koekelbergs... De vreemdste en amusantste klanken vulden zaterdagochtend het cultureel centrum van Lokeren. De jonge vzw Variaties, die het orale erfgoed wil bestuderen en beschermen, organiseerde er haar eerste bijeenkomst. Een heuse dialectenshow gaf al meteen een staalkaart van de verschillende tongvallen.

 

Radiocoryfee Jacques Vanderstichel werd in het Brussels te woord gestaan door cineast Julien Vrebos, in het Denderleeuws door schrijfster Geertrui Daem, in het Gents door politica Vera Dua en in het Leuvens door Louis Tobback. "Mijn dialect is heel belangrijk voor mij. Het is de eerste taal die ik geleerd heb", zei Leuvens burgemeester Tobback achteraf. "Maar", vervolledigde hij, "ik ben hier niet als promotor van het Leuvens. Dialect moet worden bewaard, maar voor de rest is het een portie plezier. Het is een curiosum geworden."

 

Wat niet wegneemt dat 'plat' spreken weer mag en zelfs hip wordt. "Om meteen wat zware termen te gebruiken: dat komt door de culturele emancipatie van het Vlaamse volk en de democratisering van de samenleving. Er wordt niet meer zo neergekeken op dialect", legt Jacques Van Keymeulen, professor Nederlandse taalkunde (UGent) en voorzitter van Variaties uit. "Taal heeft twee functies: een communicatieve en een profilerende. In die profilerende functie nemen vrouwen meestal het voortouw. Zij zijn taalgevoeliger. De Franse 'r', nu het markantste kenmerk van het Gents en zelfs door de Turkse gemeenschap overgenomen, is geïntroduceerd door vrouwen."

 

In de namiddag werd het publiek getrakteerd op oude streekgerechten, Limburgse liedjes en een rondleiding door Lokeren met Marcel Pieters, auteur van een Lokers woordenboek. Het middeleeuwse dierenepos Van den vos Reynaerde werd in verschillende dialecten voorgelezen, zoals in het Gents door Marcel Machiels, president van de dialectvereniging de Gentsche Sosseteit. Maar is het Gents dan niet ten dode opgeschreven? "Ach, binnen 200 jaar zal je nog steeds horen waar iemand vandaan komt", denkt Machiels. "Weet je, standaardtaal schept afstand, maar dialect is een sociaal gegeven. Als je het tegen iemand begint te spreken, is het alsof je een arm rond de schouders van een maat legt. En wat er zo mooi is aan het Gentse dialect? Het is míjn dialect."